Waarom tributebands geen kopieerapparaten zijn

Wie zegt dat hij in een tributeband speelt, krijgt vroeg of laat de vraag: "Maar waarom maak je geen eigen muziek?" Achter die vraag zit het idee dat een tribute een kopie is. Een fotokopie van een band, minder waard dan het origineel, en dus niet de moeite. Wij denken daar anders over, en niet alleen omdat we zelf in een tributeband spelen.

De plaat bestaat al, de avond nog niet

Een kopieerapparaat heeft een origineel nodig dat stilligt. Muziek ligt niet stil. Neem de band die wij spelen. Recensenten beschrijven hoe de Red Hot Chili Peppers hun concerten openen met een jam van gitaar, bas en drums, die pas na een paar minuten overgaat in Can't Stop. NME schreef in 2014 over "extended jams" op het Isle of Wight Festival; Miami New Times zag in 2017 hoe de band tijdens de show "occasionally grooved into a hot and heavy jam session". Welke versie kopieer je dan? Die van de plaat, of die van een avond in 2014? Meer over die jams lees je in Uit het archief: zo jammen de Chili Peppers live.

Wij kiezen de plaat waar je hem moet herkennen: het riffje van Can't Stop, de baslijn van Around the World, de solo van Dani California. En we jammen waar de Chili Peppers jammen. Dat deel is elke avond anders, omdat Tom op de bas en Jan op de drums elkaar die avond anders horen. Een kopieerapparaat kan dat niet.

Nadoen is ook een vak

Een kopie vraagt geen keuzes. Een goede tribute zit er vol mee. The Analogues, de Nederlandse band die tien jaar de late Beatles-albums speelde, schreven de arrangementen noot voor noot uit. Zanger Felix Maginn vertelde SuperDeluxeEdition hoe ze met potlood en papier "bit for bit" opschreven wat er op de platen gebeurde, en daarover onderling discussieerden. Ze speelden zo muziek live die The Beatles zelf nooit op een podium brachten. Dat is reconstructie. Wie dat 'kopiëren' noemt, noemt een orkest dat Beethoven speelt ook een kopieerapparaat.

Het publiek wil de band, niet de pruik

Muziekonderzoeker Colin Outhwaite sprak voor The Conversation met tributemuzikanten in Australië. De zanger van The Smyths, een Smiths-tribute, vertelde hem dat zijn publiek wil dat de band "be themselves" en geen "pantomime"-versie speelt. Outhwaites conclusie: tributes "have their own personality".

Dat herkennen we. Daan klinkt in de raps van Give It Away als Anthony Kiedis, maar tussen de nummers praat hij Brabants. Niemand in de zaal wil dat hij doet alsof hij uit Los Angeles komt.

Waar de kopie wél nodig is

Eerlijk is eerlijk: een tributeband die te vrij speelt, is een coverband met een thema. Cesar Zuiderwijk, als jurylid van The Tribute, zei het in TV Gids zo: "Het allerbelangrijkste is het origineel benaderen." Daar zijn we het mee eens. De noten en de sound moeten kloppen. Het origineel is de lat.

Maar een lat is geen sjabloon. Je haalt hem door elke avond opnieuw te springen, in een andere zaal, met een ander publiek dat bij een ander nummer losgaat. Dat springen is het vak. En wie het goed doet, geeft een zaal iets wat een plaat niet geeft: de muziek van een band die je misschien nooit meer van dichtbij ziet, gespeeld door mensen die er met hun hele lijf in zitten.

Daarom zijn tributebands geen kopieerapparaten. Ze zijn de reden dat je Under the Bridge nog eens hoort in een kleine zaal, met het zweet op de muren.

Dit is een column van de redactie van De Peppers. Lees ook wat tributemuzikanten zelf zeggen in Uit het archief: wat maakt een goede tributeband?, of meer columns op onze columnpagina.

Redactie De Peppers

Geschreven door de redactie van De Peppers, de Red Hot Chili Peppers-tributeband uit Noord-Brabant. Elk feit staat met een bron onder het stuk. Zie je een fout? Mail info@mia-automation.com, dan zoeken we het na.

Over de band →